Trong giai đoạn nhiều biến động của nền kinh tế, không ít doanh nghiệp tìm kiếm những “bí quyết tăng trưởng” hay các mô hình kinh doanh mới để tạo lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, trước khi nghĩ đến việc mở rộng quy mô hay chinh phục những mục tiêu lớn hơn, mỗi doanh nghiệp cần trả lời một câu hỏi rất cơ bản: Liệu doanh nghiệp đã tạo ra giá trị thực cho thị trường hay chưa?
Đây cũng là một trong những thông điệp quan trọng được Mentor Nguyễn Huy Dũng – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chia sẻ tại chương trình CEO Mentoring #12:
“Doanh nghiệp Việt muốn đi xa phải bắt đầu từ sản phẩm thật, khách hàng thật, doanh thu thật; nhưng để lớn lên, phải biết gắn sản phẩm đó với một tầm nhìn lớn hơn: bản sắc Việt Nam, lợi ích công cộng, công nghệ mới và dòng chảy chính sách quốc gia.”
Đằng sau thông điệp này là một tư duy phát triển doanh nghiệp theo hai giai đoạn rõ ràng.
Giai đoạn đầu: Chứng minh doanh nghiệp bằng thị trường
Một ý tưởng hay không đồng nghĩa với một doanh nghiệp thành công.
Một sản phẩm được nhiều người khen cũng chưa chắc tạo ra giá trị nếu khách hàng không sẵn sàng trả tiền.
Ở giai đoạn khởi đầu, điều quan trọng nhất không phải là truyền thông mạnh đến đâu hay câu chuyện thương hiệu hấp dẫn thế nào, mà là khả năng giải quyết một nhu cầu thật của thị trường. Khi sản phẩm tạo ra giá trị, khách hàng sẽ lựa chọn, doanh thu sẽ được hình thành và doanh nghiệp có cơ hội tồn tại.
Đó là lý do nhiều chuyên gia quản trị luôn xem khách hàng và doanh thu là thước đo khách quan nhất cho năng lực của doanh nghiệp. Mọi chiến lược tăng trưởng đều cần được xây dựng trên nền tảng của những giá trị đã được thị trường kiểm chứng.
Giai đoạn tiếp theo: Từ doanh nghiệp bán sản phẩm đến doanh nghiệp tạo giá trị
Khi đã có chỗ đứng trên thị trường, câu hỏi dành cho CEO không còn là “Làm sao để bán nhiều hơn?” mà là “Doanh nghiệp này sẽ tạo ra giá trị gì trong dài hạn?”
Những doanh nghiệp phát triển bền vững thường không chỉ cạnh tranh bằng giá hay tính năng sản phẩm. Họ tạo ra sự khác biệt bằng một tầm nhìn lớn hơn.
Đó có thể là việc khai thác bản sắc văn hóa Việt Nam để tạo nên những sản phẩm có dấu ấn riêng trên thị trường quốc tế. Đó cũng có thể là việc giải quyết những vấn đề của cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống hoặc đóng góp vào sự phát triển của một ngành nghề.
Khi doanh nghiệp tạo ra giá trị cho xã hội, giá trị kinh tế sẽ có nền tảng để phát triển bền vững hơn.
Công nghệ là đòn bẩy, không phải đích đến
Trong thời đại AI và chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp có xu hướng đầu tư mạnh vào công nghệ với kỳ vọng tạo ra lợi thế cạnh tranh.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy ý nghĩa khi phục vụ cho một mục tiêu rõ ràng.
AI không thể thay thế một sản phẩm thiếu giá trị. Chuyển đổi số cũng không thể cứu một mô hình kinh doanh chưa tìm được khách hàng.
Ngược lại, khi doanh nghiệp đã có nền tảng vững chắc, công nghệ sẽ trở thành đòn bẩy giúp tối ưu vận hành, mở rộng quy mô, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tạo ra những mô hình kinh doanh mới.
Vì vậy, thay vì hỏi “Doanh nghiệp có nên ứng dụng AI không?”, CEO nên bắt đầu bằng câu hỏi “AI sẽ giúp doanh nghiệp tạo thêm giá trị gì cho khách hàng?”
CEO cần nhìn xa hơn bài toán doanh thu
Doanh thu là điều kiện để doanh nghiệp tồn tại, nhưng không phải đích đến cuối cùng.
Một CEO giỏi không chỉ điều hành doanh nghiệp để hoàn thành kế hoạch quý hay kế hoạch năm. Người lãnh đạo cần xây dựng một tầm nhìn đủ lớn để mỗi quyết định hôm nay đều góp phần tạo nên lợi thế cạnh tranh trong tương lai.
Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải đồng thời quan sát sự thay đổi của thị trường, sự phát triển của công nghệ, xu hướng tiêu dùng và những định hướng lớn của quốc gia. Khi biết kết nối những yếu tố đó với năng lực cốt lõi của mình, doanh nghiệp sẽ tìm thấy nhiều cơ hội phát triển hơn là chỉ cạnh tranh trong một thị trường hiện hữu.
Góc nhìn dành cho CEO
Nhiều doanh nghiệp dành rất nhiều thời gian để tìm kiếm vốn, mở rộng thị trường hoặc đầu tư vào công nghệ. Tuy nhiên, trước mỗi quyết định lớn, người lãnh đạo có thể tự đặt ra ba câu hỏi:
- Sản phẩm của doanh nghiệp đã thực sự giải quyết một nhu cầu của khách hàng hay chưa?
- Doanh nghiệp đã tạo ra dòng doanh thu bền vững hay vẫn đang phụ thuộc vào những cơ hội ngắn hạn?
- Giá trị mà doanh nghiệp tạo ra có thể đóng góp điều gì lớn hơn cho ngành, cho cộng đồng hoặc cho sự phát triển của Việt Nam?
Khi trả lời được ba câu hỏi này, doanh nghiệp không chỉ xây dựng được nền tảng tăng trưởng vững chắc mà còn từng bước tạo dựng vị thế của mình trong một thị trường ngày càng cạnh tranh.
Đó cũng chính là tinh thần mà CEO Mentoring hướng tới: không chỉ đồng hành cùng CEO giải quyết những bài toán của hiện tại, mà còn giúp người lãnh đạo mở rộng tư duy để xây dựng những doanh nghiệp có năng lực phát triển dài hạn và tạo ra giá trị bền vững cho xã hội.
