Nếu thực thi chiến lược không hiệu quả thì lỗi ở chiến lược hay lỗi ở thực thi?

Trước đây hay cho rằng, chiến lược thất bại là do thực thi. Nay, để chiến lược được thực thi hiệu quả thì đầu tiên chiến lược phải đúng: đúng về xác định mục tiêu, về tạo nguồn lực cho thực thi, về cách thức thực thi, về cán bộ cho thực thi. Chiến lược phải chọn đúng trận đánh, có vũ khí đặc biệt, cách đánh độc đáo và có tướng giỏi. Nếu thực thi không hiệu quả thì đầu tiên phải xem lại chiến lược. Thí dụ, chiến lược đặt ra mục tiêu bẩy trái đất mà trong chiến lược lại không chỉ ra điểm tựa ở đâu thì thực thi sẽ không thể hiệu quả.

Chiến lược và thực thi có phải 2 việc, 2 người không?

Trước đây, chiến lược và thực thi là 2 việc khác nhau, là 2 giai đoạn tách biệt. Nay, chiến lược là thực thi và thực thi là chiến lược. Chiến lược hình thành trong thực thi, và thực thi liên tục điều chỉnh chiến lược. Chiến lược và thực thi là 1. Chiến lược và thực thi là 1 vòng lặp liên tục. Người xây dựng chiến lược phải là người chịu trách nhiệm thực thi.

Vậy vai trò của HĐQT và CEO trong xây dựng và thực thi chiến lược thế nào? Mô hình trước đây: HĐQT làm chiến lược, CEO thực thi. Nay, HĐQT giữ phương hướng, CEO sở hữu chiến lược và kết quả. HĐQT là người đặt câu hỏi chiến lược và quyết định các lựa chọn chiến lược. CEO là người biến các lựa chọn đó thành chiến lược sống và kết quả thực tế. HĐQT quyết định: đi ngành nào, đầu tư bao nhiêu, chấp nhận rủi ro đến đâu. CEO quyết định: cạnh tranh bằng cách nào, tổ chức ra sao, dùng người nào, xác định các thứ tự ưu tiên và điều chỉnh.

Thực thi hiệu quả có phải là điều hành hàng ngày không?

Trước đây, thường chú trọng vào việc điều hành hàng ngày của CEO. Nay, CEO phải tập trung xác định đúng việc, đúng người, đúng tổ chức, đúng nhịp, đúng kết quả. Thực thi chiến lược của CEO không phải là làm nhiều việc hơn, mà là làm ít việc hơn, làm đúng vài việc quan trọng, bởi đúng người, với đúng nhịp điều hành, cho đến khi tạo ra kết quả. Cụ thể như sau:

1. Về đúng việc: Biến chiến lược thành 3-5 ưu tiên cụ thể, mọi nguồn lực, ngân sách và lãnh đạo đều tập trung vào những ưu tiên đó.
2. Về đúng người: Chiến lược phải có người sở hữu, có chủ, ở tất cả các cấp. Tức là có người lo nghĩ ngày đêm về chiến lược, chính sự lo nghĩ ngày đêm này mà ra cách làm đột phá giúp chiến lược thành công. CEO phải là người dẫn dắt trực tiếp. Thực thi chiến lược trước hết là vấn đề lãnh đạo, sau đó mới là vấn đề quản lý. Chiến lược phải có đội quản lý cấp trung cốt cán làm nòng cốt thực thi. Thiếu cái này là thiếu xương sống của tổ chức để thực thi chiến lược hiệu quả.
3. Về đúng tổ chức: Đồng bộ toàn bộ tổ chức theo chiến lược. Các bộ phận phải đồng hướng, thực hiện điều chỉnh để toàn bộ Cty đồng hướng theo chiến lược. Đây là việc CEO phải làm.
4. Về đúng nhịp: Thực thi theo chu kỳ ngắn, học nhanh, điều chỉnh nhanh. Làm -> Đo -> Học -> Điều chỉnh -> Làm tiếp. Người Việt Nam nếu thiếu nhịp điều hành tuần/tháng/quý thì rất khó hoàn thành các công việc dài hơi. Đây là sự khác biệt rất căn bản giữa phương Tây và phương Đông, quản lý phương tây ưu tiên nhiều hơn đến hệ thống, mà ít nói đến nhịp điều hành.
5. Về đúng KPI kết quả: Xác định đúng các kết quả cần đạt được (các outcome, chứ không phải output), và dùng KPI để đo các kết quả đó.

Nguyễn Mạnh Hùng
Nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ
Chủ tịch Sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam