Tại chương trình CEO Forum Quý 3/2026, ông Nguyễn Mạnh Hùng – Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam đã có bài phát biểu khai mạc với những chia sẻ về bài toán quản trị tăng trưởng nhanh của doanh nghiệp.
Nguyên văn bài phát biểu:
Kính thưa các quý vị đại biểu,
Kính thưa cộng đồng doanh nhân và các CEO,
Trước hết, tôi xin gửi lời chào mừng nồng nhiệt tới tất cả quý vị đã có mặt tại Forum quý 3/2026 thuộc Diễn đàn CEO Việt Nam với chủ đề: CEO và bài toán quản trị tăng trưởng nhanh.
Có một câu hỏi mà tôi luôn trăn trở: Vì sao Việt Nam có rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, nhưng lại có rất ít doanh nghiệp thực sự lớn?
Chúng ta có hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ. Có hàng chục nghìn doanh nghiệp vừa. Nhưng số doanh nghiệp có doanh thu trên 1.000 tỷ đồng vẫn còn ít. Và số doanh nghiệp từ 10.000 tỷ đồng trở lên còn hiếm hơn nữa.
Điều đáng nói là rất nhiều doanh nghiệp không chết khi còn nhỏ. Nhưng họ lại gặp khó khăn đúng vào giai đoạn tăng trưởng nhanh.
Từ 100 tỷ lên 1.000 tỷ.
Từ 1.000 tỷ lên 10.000 tỷ.
Đó là giai đoạn mà doanh nghiệp phải bứt phá, nhưng cũng là giai đoạn dễ “vỡ” nhất.
Có doanh nghiệp vỡ vì thiếu tiền.
Có doanh nghiệp vỡ vì mất khách hàng.
Nhưng theo quan sát của tôi, phần lớn doanh nghiệp không vỡ vì thị trường.
Họ vỡ từ bên trong.
Khi doanh nghiệp còn nhỏ, người sáng lập có thể tự quyết hầu hết mọi việc. Mọi người đều ngồi gần nhau. Một quyết định được truyền đi rất nhanh và chính xác. Nhưng khi quy mô tăng gấp năm lần, mười lần, cách quản trị cũ không còn hiệu quả.
Người sáng lập vẫn ra quyết định như cũ. Tổ chức vẫn vận hành như cũ. Hệ thống vẫn đơn giản như cũ. Trong khi độ phức tạp của doanh nghiệp đã tăng lên gấp nhiều lần.
Đó là lúc những “vết nứt” bắt đầu xuất hiện.
Thiếu cán bộ quản lý.
Thiếu hệ thống.
Thiếu quy trình.
Thiếu kiểm soát rủi ro.
Thiếu năng lực thực thi.
Và đôi khi là thiếu cả một chiến lược đúng.
Nhiều doanh nghiệp tăng doanh thu rất nhanh nhưng lợi nhuận không tăng.
Doanh thu tăng, nhưng dòng tiền âm.
Thị trường mở rộng, nhưng văn hóa doanh nghiệp bị phá vỡ.
Mở thêm chi nhánh, nhưng chất lượng dịch vụ đi xuống.
Tăng nhân sự, nhưng năng suất lao động giảm.
Có doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh, nhưng chỉ cần một sai phạm về pháp luật, thuế, môi trường, lao động hay quản trị là toàn bộ thành quả nhiều năm có thể mất đi.
Điều đó cho thấy một sự thật rất quan trọng. Doanh nghiệp không chỉ cần tăng trưởng nhanh. Doanh nghiệp phải có năng lực tăng trưởng nhanh. Đó là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Tăng trưởng nhanh có thể đến từ một sản phẩm tốt. Một thị trường thuận lợi. Một cơ hội lớn. Nhưng năng lực tăng trưởng nhanh là khả năng để doanh nghiệp có thể tăng gấp nhiều lần mà vẫn vận hành tốt. Đó mới là điều khó.
Nếu ví doanh nghiệp như một con người, thì doanh thu là chiều cao, còn hệ thống quản trị chính là bộ xương. Một người cao lên rất nhanh nhưng bộ xương không đủ khỏe thì sẽ không thể đứng vững. Doanh nghiệp cũng vậy. Tăng trưởng càng nhanh thì hệ thống càng phải mạnh.
Điều đáng tiếc là rất nhiều CEO hiện nay dành phần lớn thời gian để phát triển thị trường, bán hàng, huy động vốn, phát triển sản phẩm… Nhưng lại dành quá ít thời gian để xây dựng chính doanh nghiệp của mình.
Nói cách khác, chúng ta đang xây thị trường nhanh hơn xây tổ chức. Đó là nguyên nhân sâu xa khiến nhiều doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh rồi dừng lại.
Khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, CEO không còn chỉ là người điều hành, CEO phải trở thành người kiến tạo năng lực tăng trưởng.
Muốn vậy, có ít nhất năm năng lực mà CEO cần phải xây dựng.
Thứ nhất là chiến lược đúng. Không phải làm nhiều hơn, mà phải chọn đúng việc để làm.
Trong thời đại thay đổi rất nhanh, chiến lược không còn là bản kế hoạch treo trên tường. Chiến lược phải được cập nhật liên tục từ thị trường và được kiểm chứng bằng kết quả thực tế.
Thứ hai là xây dựng hệ thống. Một doanh nghiệp không thể lớn nếu mọi việc đều phải hỏi CEO.
Hệ thống phải giúp doanh nghiệp vận hành ngay cả khi CEO không có mặt.
Đó là hệ thống tổ chức, quy trình, dữ liệu, công nghệ, quản trị rủi ro và ra quyết định. Không có hệ thống thì tăng trưởng chỉ là mở rộng sự hỗn loạn.
Thứ ba là xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế cận.
Nhiều doanh nghiệp không thiếu nhân viên. Họ thiếu người quản lý. Thiếu người dẫn dắt. Thiếu người có thể thay CEO giải quyết vấn đề. Tăng trưởng của doanh nghiệp cuối cùng sẽ luôn bị giới hạn bởi số lượng và chất lượng của đội ngũ lãnh đạo. Muốn doanh nghiệp lớn hơn, trước hết phải làm cho đội ngũ lãnh đạo lớn lên.
Thứ tư là quản trị rủi ro và tuân thủ.
Ngày nay, quy mô càng lớn thì yêu cầu tuân thủ càng cao. Không chỉ tuân thủ pháp luật, mà còn phải tuân thủ chuẩn mực quản trị, chuẩn mực quốc tế, chuẩn ESG, chuẩn dữ liệu, chuẩn an toàn thông tin. Một sai phạm nhỏ có thể làm mất niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và đối tác. Trong thời đại số, uy tín có thể xây dựng trong nhiều năm nhưng mất chỉ trong một ngày.
Và cuối cùng là xây dựng văn hóa tăng trưởng.
Một tổ chức không thể tăng trưởng nhanh nếu mọi người đều sợ thay đổi.
Không thể đổi mới nếu ai cũng sợ sai.
Không thể trao quyền nếu cán bộ không có trách nhiệm.
Không thể phát triển con người nếu chỉ chăm chăm kiểm soát công việc.
Văn hóa không phải là khẩu hiệu treo trên tường. Văn hóa là cách tổ chức ra quyết định. Là cách tổ chức phản ứng trước thất bại. Là cách lãnh đạo phát triển con người.
Kính thưa các quý vị,
Ngày hôm nay chúng ta không tổ chức Forum này chỉ để nói về tăng trưởng.
Chúng ta muốn cùng nhau trả lời một câu hỏi lớn hơn: Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam lớn lên mà không vỡ?
Làm thế nào để từ hàng chục nghìn doanh nghiệp vừa, chúng ta có thêm hàng nghìn doanh nghiệp quy mô lớn?
Làm thế nào để Việt Nam không chỉ có nhiều startup, mà có nhiều doanh nghiệp trăm năm?
Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực cạnh tranh toàn cầu?
Đó không chỉ là câu chuyện của từng doanh nghiệp. Đó là câu chuyện của cả nền kinh tế.
Một quốc gia muốn phát triển bền vững phải có những doanh nghiệp lớn.
Không phải chỉ lớn về doanh thu.
Mà lớn về lãnh đạo, quản trị và quản lý.
Lớn về công nghệ.
Lớn về thương hiệu.
Lớn về trách nhiệm xã hội.
Và lớn về khát vọng.
Tôi tin rằng, vai trò lớn nhất của một CEO không phải là tạo ra doanh thu, cũng không phải là tối đa hóa lợi nhuận trong từng năm.
Vai trò lớn nhất của CEO là xây dựng một tổ chức có thể tăng trưởng liên tục qua nhiều thế hệ.
Đó mới là di sản lớn nhất của người lãnh đạo.
Tôi hy vọng Forum hôm nay sẽ không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kinh nghiệm, mà sẽ trở thành nơi các CEO cùng học hỏi, cùng phản biện, cùng giúp nhau xây dựng năng lực tăng trưởng.
Để mỗi doanh nghiệp không chỉ đi nhanh hơn.
Mà còn đi xa hơn.
Để doanh nghiệp Việt Nam không chỉ thành công ở trong nước.
Mà có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Xin chúc Forum quý 3 năm 2026 của Diễn đàn CEO Việt Nam thành công tốt đẹp.
Xin kính chúc các doanh nhân và các CEO luôn giữ được khát vọng lớn, bản lĩnh lớn và xây dựng được những doanh nghiệp lớn.
Xin trân trọng cảm ơn!
