NGUYÊN LÝ CHỮ “VÀ”
Tư duy tích hợp trong LGM Việt Nam
Một doanh nghiệp dịch vụ – hạ tầng của Việt Nam bước vào giai đoạn mở rộng ra nhiều thị trường quốc tế. Tốc độ tăng trưởng nhanh, cơ hội thị trường lớn, nhưng càng mở rộng, doanh nghiệp càng gặp những vấn đề phức tạp hơn: quản lý nhiều quốc gia cùng lúc, kiểm soát chất lượng vận hành, xây dựng đội ngũ lãnh đạo tại chỗ, điều chỉnh sản phẩm theo từng thị trường và truyền được tinh thần doanh nghiệp Việt Nam cho nhân sự nước ngoài.
Nếu nhìn bằng tư duy “hoặc”, doanh nghiệp rất dễ rơi vào lựa chọn cực đoan. Hoặc dùng nhiều người Việt để giữ văn hóa, tốc độ và cách làm quen thuộc, nhưng lại thiếu hiểu biết địa phương. Hoặc dùng nhiều người bản địa để hiểu thị trường, pháp lý và khách hàng, nhưng khó giữ được tinh thần, kỷ luật và phương pháp vận hành của doanh nghiệp Việt Nam. Hoặc chạy thật nhanh để chiếm thị trường, nhưng hệ thống phía sau chưa đủ vững. Hoặc đi thật chắc để giảm rủi ro, nhưng lại bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng.
Bài toán vì vậy không thể giải bằng chữ “hoặc”, mà phải được giải bằng chữ “và”. Doanh nghiệp cần người Việt và người bản địa. Người Việt giữ tinh thần, phương pháp, tốc độ triển khai và những chuẩn mực cốt lõi của tổ chức. Người bản địa giúp doanh nghiệp hiểu văn hóa, pháp lý, khách hàng, kênh bán và cách vận hành tại thị trường sở tại. Hai lực lượng này không thay thế nhau, mà bổ sung cho nhau.
Doanh nghiệp cũng cần nhanh và vững. Nhanh trong mở thị trường, thử mô hình, tìm khách hàng và chiếm cơ hội; nhưng phải có những điểm dừng để kiểm tra chất lượng, dòng tiền, năng lực đội ngũ và rủi ro pháp lý. Tăng trưởng không thể chỉ đo bằng số thị trường mở thêm, mà phải đo bằng khả năng hệ thống chịu được tốc độ mở rộng đó.
Doanh nghiệp cần hệ thống và linh hoạt. Những gì thuộc về lõi phải thống nhất: giá trị, nguyên tắc tài chính, tiêu chuẩn chất lượng, dữ liệu, KPI cốt lõi, pháp lý và lằn ranh đỏ. Nhưng cách giao tiếp với khách hàng, cách tổ chức đội ngũ, cách truyền tải thông điệp và cách thích nghi với văn hóa địa phương phải được điều chỉnh theo từng quốc gia.
Doanh nghiệp còn cần KPI và câu chuyện. KPI giúp đo kết quả, nhưng với đội ngũ quốc tế, chỉ tiêu kinh doanh là chưa đủ. Nhân sự bản địa cần hiểu vì sao doanh nghiệp Việt Nam có mặt ở thị trường đó, mô hình này tạo ra giá trị gì cho xã hội, và vì sao họ nên cùng đi đường dài. Không có KPI, tổ chức dễ lỏng. Không có câu chuyện, tổ chức khó có niềm tin.
Tinh thần LGM Việt Nam là: lãnh đạo không phải là chọn một cực và bỏ cực còn lại, mà là biết tích hợp những điều tưởng như đối lập thành một mô hình vận hành phù hợp với bối cảnh. Chữ “Và” giúp doanh nghiệp vừa giữ được bản sắc Việt Nam, vừa thích nghi được với thế giới; vừa tăng trưởng nhanh, vừa xây nền tảng để đi xa.
