Vì sao nhiều bài toán quản trị không có đáp án là “hoặc”?

Trong quá trình điều hành doanh nghiệp, CEO thường xuyên phải đối mặt với những quyết định tưởng như buộc phải lựa chọn giữa hai phương án đối lập.

Nên xây dựng hệ thống hay trao quyền cho con người?

Nên đề cao kỷ luật hay khuyến khích sáng tạo?

Nên tập trung giải quyết hiện tại hay đầu tư cho tương lai?

Nên ưu tiên tăng trưởng hay hướng đến phát triển bền vững?

Nên học hỏi mô hình quản trị phương Tây hay phát triển dựa trên kinh nghiệm doanh nghiệp Việt Nam?

Đây đều là những câu hỏi quen thuộc trong quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào thực tiễn vận hành của các tổ chức, có thể thấy phần lớn những bài toán này không tồn tại một đáp án tuyệt đối.

Vấn đề không nằm ở việc lựa chọn một phía, mà nằm ở khả năng kết hợp các yếu tố tưởng chừng đối lập để tạo ra một mô hình quản trị phù hợp.

Khi tư duy “hoặc” trở thành giới hạn của doanh nghiệp

Không ít doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình phát triển vì lựa chọn cực đoan.

Một doanh nghiệp chỉ chú trọng xây dựng hệ thống mà thiếu sự linh hoạt sẽ dần trở nên cứng nhắc, chậm thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

Ngược lại, nếu chỉ dựa vào sự linh hoạt của từng cá nhân mà không có hệ thống quản trị đủ rõ ràng, tổ chức sẽ vận hành theo cảm tính, thiếu tính nhất quán và khó mở rộng quy mô.

Tương tự, nếu chỉ theo đuổi tăng trưởng, doanh nghiệp có thể phải đánh đổi nguồn lực, chất lượng sản phẩm, văn hóa và sự bền vững trong dài hạn.

Nếu chỉ ưu tiên sự an toàn, doanh nghiệp lại dễ đánh mất những cơ hội quan trọng để bứt phá.

Trong học hỏi và phát triển, việc sao chép nguyên mẫu các mô hình quản trị phương Tây có thể tạo ra khoảng cách với bối cảnh văn hóa Việt Nam. Nhưng nếu chỉ dựa trên kinh nghiệm bản địa mà thiếu tư duy quản trị hiện đại, doanh nghiệp cũng khó nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường toàn cầu.

Những giới hạn đó cho thấy, nhiều vấn đề trong quản trị không thể được giải quyết bằng tư duy lựa chọn một trong hai.

Nguyên lý chữ “VÀ” – Tư duy tích hợp trong quản trị

Đó là cách tiếp cận quản trị dựa trên tư duy tích hợp, thay vì tư duy loại trừ.

Không phải hệ thống hoặc linh hoạt, mà là hệ thống và linh hoạt.

Không phải kỷ luật hoặc sáng tạo, mà là kỷ luật và sáng tạo.

Không phải hiện tại hoặc tương lai, mà là hiện tại và tương lai.

Không phải Tây hoặc Ta, mà là Tây và Ta.

Tư duy này không phủ nhận sự khác biệt giữa các yếu tố, mà tìm cách dung hòa để mỗi yếu tố bổ trợ cho nhau, tạo nên một mô hình vận hành hiệu quả hơn.

Một hệ thống tốt cần đủ chặt chẽ để đảm bảo tính nhất quán, nhưng cũng đủ linh hoạt để thích ứng với thay đổi.

Một tổ chức muốn đổi mới cần khuyến khích sáng tạo, nhưng sáng tạo chỉ tạo ra giá trị khi được đặt trong khuôn khổ của kỷ luật và mục tiêu chung.

Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải giải quyết tốt bài toán của hiện tại, đồng thời chuẩn bị năng lực cho tương lai.

Và một mô hình quản trị phù hợp với doanh nghiệp Việt Nam không phải là sao chép hoàn toàn phương Tây hay chỉ dựa trên kinh nghiệm trong nước, mà là biết tiếp thu tinh hoa quản trị toàn cầu để vận dụng phù hợp với văn hóa, con người và bối cảnh Việt Nam.

Tư duy của nhà lãnh đạo không phải là lựa chọn, mà là tích hợp

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đối mặt với nhiều biến động và thách thức, năng lực của một CEO không chỉ nằm ở khả năng đưa ra quyết định, mà còn ở khả năng dung hòa những yếu tố tưởng chừng đối lập.

Quản trị hiện đại không phải là nghệ thuật chọn một thái cực, mà là nghệ thuật kết nối các giá trị để tạo nên một hệ thống vận hành cân bằng và bền vững.

Đó cũng là tinh thần mà LGM Việt Nam theo đuổi trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển đội ngũ lãnh đạo: xây dựng những CEO có tư duy tích hợp, biết kết hợp thay vì cực đoan, biết dung hòa thay vì loại trừ, để dẫn dắt doanh nghiệp phát triển bền vững trong một môi trường luôn thay đổi.